Copyright / auteursrecht

Onlangs werd ik met een situatie geconfronteerd die het noodzakelijk maakte me te verdiepen in de regels van het auteursrecht met betrekking tot fotografie en fotografie in opdracht in het bijzonder.

De volgende situatie deed zich voor:
Ik kreeg een opdracht tot het fotografisch vastleggen van het renoveren van een wijk in de gemeente. Het project loopt over langere tijd en behelst het vastleggen van de situatie voor-, het werk tijdens-, en de situatie na oplevering van het project, e.e.a. vastgelegd onder voorwaarden van de FotografenFederatie.

Op gegeven moment werd mijn opdrachtgever benaderd door de derde partij, de aannemer van het project, die te kennen gaf wel geïnteresseerd te zijn in het fotowerk.
Gelukkig werd ik tijdig geïnformeerd en kon ik mijn opdrachtgever melden dat het niet toegestaan is om de foto's door te geven of door te verkopen.
Dat neemt niet weg dat ik, als fotograaf, deze foto's wèl kan doorverkopen.
Toch voelde ik me niet 100% zeker, reden waarom ik me op internet heb gestort en informatie heb opgevraagd.

Al met al een dikke berg aan informatie om door te worstelen.

Aangezien ik nu veel vragen krijg van vakgenoten over: "hoe zit dat dan precies" zal ik proberen om onderstaand de geldende regels beknopt weer te geven.

Copyright of ©  ([cntrl] [alt] C  op uw Pc)  geeft aan dat het fotomateriaal auteursrechtelijk is beschermd.

Ook zonder deze aanduiding mag een foto of fotobestand niet worden verveelvoudigd door een derde.

Overigens, de term Copyright schijnt niet voor te komen in de Nederlandse rechtspraak, hier spreekt men alleen over Auteursrecht. Wetgeving

U kunt onder diverse voorwaarden van het Auteursrecht beeldmateriaal leveren.

A. Met of zonder copyright:
in beide gevallen valt het beeldmateriaal dan onder de auteurswet, maar het blijft een beetje vaag wat de opdrachtgever wel en niet met het materiaal mag. In ieder geval mag de opdrachtgever de beelden niet doorverkopen of doorgeven aan een derde.

B. Met copyright en onder non-exclusieve Licentie
U houdt het copyright op de foto, de opdrachtgever mag de foto vrij gebruiken  maar niet doorgeven of verkopen. U als fotograaf bent echter nog steeds vrij om met het beeldmateriaal te doen wat u wilt, dus ook aan een derde of vierde partij verkopen.

C. Met copyright en onder exclusieve Licentie
U houdt het copyright op de foto, de opdrachtgever mag de foto vrij gebruiken  maar niet doorgeven of verkopen. U als fotograaf ben echter niet meer vrij om met het beeldmateriaal te doen wat u wilt, dus niet meer verkopen. De prijs van het beeldmateriaal is in dit geval een stuk hoger.

D. Overdragen of verkopen van het copyright.
U bent alle rechten kwijt, de opdrachtgever kan doen en laten wat hij wil met de bestanden/foto's. U als fotograaf kan geen enkel recht meer doen gelden. Prijs van de bestanden plm 3x hoger.

In de gevallen A,B en C moet eigenlijk worden aangegeven waar de foto's voor worden gebruikt, bv folders. Voor elk nieuw gebruik, b.v. Flyers, zou dan een nieuwe opdracht moeten volgen. Dit is allemaal nauwelijks controleerbaar en wordt bijna ook nooit meer gebruikt, behoudens bijzondere fotografische werken.

In de gevallen A,B en C is naamsvermelding verplicht en mogen foto's niet worden bewerkt of bijgesneden.
Naamsvermelding wordt lang niet altijd toegepast in is ook niet altijd esthetisch.

Het is verstandig dat u op al uw correspondentie (ja ook e-mail) aangeeft dat u volgens uw voorwaarden levert. In veel gevallen zullen dat de voorwaarden van de eerder genoemde FotografenFederatie zijn. Deze voorwaarden van de FotografenFederatie mag u vrij gebruiken, zelfs als u geen lid van een beroepsorganisatie bent.

Dit zijn wel zo ongeveer de belangrijkste regels voor fotografen.
Een ander belangrijke wet is het Portretrecht en de Privacy-wetgeving m.b.t. fotografie.

Bronnen Wikipedia, Wetten Overheid, FotografenFederatie en met dank aan Mauritz Kop van juridischadviesvoorbedrijven.nl/ en Arnoud Engelfriet.